Wkład w zwycięstwo
Gdy pociągi z deportowanymi jechały w głąb Związku Radzieckiego został przesądzony los polskich jeńców z obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku. Piątego marca 1940 roku biuro polityczne WKPB podjęło decyzję o zastosowaniu wobec nich najwyższego wymiaru kary – rozstrzelania, kary za to, że byli Polakami. Czwartego kwietnia w lesie w Katyniu rozpoczęły się masowe egzekucje polskich oficerów z obozu w Kozielsku. Jeńców z obozu w Starobielsku i Ostaszkowie dowieziono do Kalinina i Charkowa, gdzie zastrzelono ich w piwnicach siedzib okręgowych zarządów NKWDA. To Ławrientij Beria okazał się doskonałym wykonawcą polityki Stalina. Dowodzone przez niego oddziały NKWD w najtrudniejszym czasie 1941 i 1942 roku terrorem zmuszały spanikowane oddziały armii czerwonej do dyscypliny, okrutnie rozprawiały się z dezerterami i żołnierzami, którzy po dramatycznej obronie lub rozbici przez przeważające siły wroga dostali się do niemieckiej niewoli. Na rozkaz Berii aresztowano i wysyłano do obozów rodziny żołnierzy, którzy trafili do niemieckiej niewoli. Dokonywano przesiedleń setek tysięcy ludzi z ziem, zagarniętych przed wojną przez amię czerwoną: Polaków, Litwinów, Estończyków, a potem narody, które Stalin uznał za zdrajców: Czeczenów, Bałkarów, Inguszów, Niemców nadwołżańskich, Tatarów. Taki by wkład Ławrientija Berii w zwycięstwo, ale i przyszedł jego czas.
Śmierć dyktatora.
Na początku lat pięćdziesiątych, gdy Stalin przygotowywał nową czystkę, Beria miał być jedną z ofiar. Śmierć dyktatora w podmoskiewskim Kuncewie uniemożliwiła rozpętanie nowej fali terroru. Można wysnuć przypuszczenie, że to Beria, obawiając się utraty życia zamordował Stalina, choć wydaje się to malo prawdopodobne, jednak możliwe jest, że Beria przyczynił się do śmierci dyktatora, opóźniając pomoc lekarską. Bez jego zgody nie można było wezwać lekarza. Gdy ludzie z daczy w Kuncewie znaleźli Stalina nieprzytomnego na podłodze, zadzwonili do Berii, ale ten przyjechał po kilku godzinach. Polecenie zakazu dzwonienia do kogokolwiek skutecznie opóźniło pomoc lekarską dla cierpiącego na wylew krwi do mózgu i prawdopodobnie zawal. Dyktator zmarł piątego marca przed godziną dziesiątą. Pokój opustoszał szybko, a przy łóżku została tylko wierna Istomina, gosposia, która od dwudziestu lat zajmowała się Stalinem. Wszyscy pospieszyli na kreml, niepewni swojego losu, bo nie wiedzieli, czy zmarły pozostawił testament, co knuł Beria, którego najbardziej się obawiano. Również natychmiast podzielono się władzą. Beria zaproponował, aby premierem mianować Malenkowa, ten odwdzięczył się, proponując Berię na swojego pierwszego zastępcę. Ludzie z najwyższych urzędów kremlowskiej władzy bali się Berii; uważali, że zmierza do dyktatury.
Przed sądem.
W obawie przed Berią Nikita Chruszczow zawiązał spisek, zyskując poparcie Malenkowa i wojska; ryzykował wiele i do końca nie mógł być pewny, czy Beria, który wszędzie miał swoich szpiegów nie zwęszy pułapki i nie każe aresztować spiskowców. Dwudziestego szóstego czerwca 1953 roku zwołano naradę prezydium KC i to była pułapka. Beria przyszedł spóźniony. Obradom przewodniczył Malenkow, który praktycznie przestraszył się na widok Berii. Wtedy glos zabrał Chruszczow, zaczynając tym samym mowę oskarżycielską. Zaproponował ostatecznie glosowanie o aresztowanie Berii i postawienie go przed sądem. Na salę wszedł Marszalek Żukow z pistoletem, który także miał porachunki z Berią. Nie jest do końca wiadome, co stało się dalej. Podobno Żukow z dwoma z dwoma żołnierzami wyprowadzili Berię do drugiej Sali, a gdy zapadł zmrok, wywieźli go z kremla. Beria był już skazany, ale kiedy i jak zginał – do końca nie wiadomo. Został osadzony w bunkrze dowództwa obrony przeciwlotniczej Moskwy. Nie potrafił zrozumieć, co się stało, zażądał kartkę oraz ołówek i napisz al list do Chruszczowa, prosząc o niezwłoczną interwencję. Żaden list, ani żadna prośba nie mogły zmienić jego losu, musiał zginąć. Według oficjalnych informacji, osiemnastego grudnia 1953 roku Ławrientij Beria stanął przed tajnym sądem, oskarżony o zdradę, terroryzm, działalność kontrrewolucyjną w zakonspirowanej grupie, działalność na rzecz obcego wywiadu oraz wiele innych zbrodni kryminalnych.