Syjonizm
Wiek XIX przyniósł ważne zmiany w życiu społecznym, gospodarczym i politycznym Europy. Hasła modernizacji i nowoczesności współgrały z hasłami głoszonymi przez zwolenników haskali. Idee rozpowszechnione w czasach napoleońskich, dały początek powstaniu nowoczesnych narodów. XIX wiek przyniósł Żydom rozczarowanie programem asymilacji. Narodził się nowoczesny antysemityzm skierowany głównie przeciwko zasymilowanym Żydom. Syjonizm był ideologią, a jednocześnie ruchem na rzecz odrodzenia narodowego. Niektórzy odrodzenie narodowe widzieli jako tworzenie nowoczesnego narodu żydowskiego, budowanego na bazie języka hebrajskiego. Twórca syjonizmu kulturowego Achai Ha-Am, w swoich pismach opowiadał się za ożywieniem żydowskiego ducha, odnową moralną i odrodzeniem kultury żydowskiej. Inni widzieli jedyna możliwość przed uchronieniem, się od antysemityzmu w założeniu własnego państwa, oraz powrocie do Palestyny. Nasilenie nastrojów antysemickich skłoniły Herzla, do sformowania idei politycznego syjonizmu, który szybko został zaakceptowany przez prześladowanych Żydów. Swoje przemyślenia zawarł w książce, w której postulował stworzenie przez Żydów własnego suwerennego państwa.
Z ziemi polskiej do Palestyny
Idee syjonistyczne rozpowszechniły się wśród Żydów polskich w latach 70 XIX wieku. Szeroki oddźwięk zyskały po 1881 roku, kiedy w Rosji w odpowiedzi na wzmocnione represje powstał ruch o nazwie „Miłośnicy Syjonu”. W 1882 roku pierwsze takie stowarzyszenie powstało w Białym Stoku, a wkrótce dużą popularność zyskało w Warszawie. Jego zwolennikami byli przede wszystkim zasymilowani Żydzi, którym rodzący się antysemityzm uniemożliwiał konsumpcję owoców asymilacji. Pomimo początkowego sceptyzmu, syjonizm zdobywał sobie coraz więcej zwolenników, szczególnie wśród młodego pokolenia. Pierwsze grupy ograniczały się do zbierania pieniędzy na wyjazd do Palestyny. Wkrótce zaczęły powstawać różne organizacje, które w swym programie miały budowę socjalistycznego państwa w Palestynie. Opowiadały się za autonomią narodowo – kulturalną w krajach osiedlenia diaspory żydowskiej. W 1905 roku organizacje rozpoczęły działalność wśród żydowskich robotników.
Bund
Reakcją na antysemityzm było zaangażowanie Żydów w działalności organizacji i partii socjalistycznych. Światopogląd socjalistyczny, który silniej podkreślał podziały klasowe, niż narodowe, pomagał uciec przed problemami identyfikacyjnymi asymilujących się Żydów, spotykających się często z dyskryminacją. Dlatego model socjalizmu często był jedynym wyjściem dla tych, którzy pragnęli porzucić tradycyjny model życia, a jednocześnie nie byli akceptowani przez nacjonalizm. Bund głosił potrzebę odrębności organizacji żydowskich socjalistów i opracowania przez nich programu rozwiązania kwestii żydowskiej na innej podstawie niż asymilacja lub emigracja. Takim programem Buntu stała się autonomia narodowo-kulturalna. Według niego Żydzi powinni pozostać tam gdzie mieszkają i walczyć wraz z klasa robotniczą o równouprawnienie dla wszystkich narodów zamieszkujących kraj. Za cel pierwszoplanowy przyjął rozwój własnej kultury, tworzenie narodowych instytucji i organizacji.