Instrukcja budowy tuneli nakazywała, aby pokrywy włazów z dwóch warstw desek o grubości jednego centymetra i szerokości trzech do czterech centymetrów. Deski pierwszej warstwy należało układać na plask, zaś drugiej – na sztorc. Dzięki temu płyta włazu, uszczelniona nylonem była bardzo sztywna i wytrzymała. Przykrywano ja ziemią i sadzono na niej trawę lub niewielkie krzaki, co bardzo skutecznie zapobiegało wykryciu. Do każdego tunelu prowadziły trzy wejścia, oddalone od siebie o czterdzieści do pięćdziesięciu metrów. Gdy żołnierze amerykańscy odnaleźli jeden właz, z drugiego partyzanci mogli ostrzeliwać ich lub tamtędy uciekać. Po otwarciu pokrywy włazu widać było pionowy komin, opadający na głębokość trzech, czterech metrów, gdzie załamywał się pod kątem dziewięćdziesięciu stopni, zamieniając się w tunel, który według instrukcji nie powinien być szerszy, niż sto dwadzieścia centymetrów i nie węższy, niż osiemdziesiąt, a jego wysokość nie powinna przekraczać stu osiemdziesięciu centymetrów. Tunele powinno się drążyć co najmniej sto pięćdziesiąt centymetrów pod powierzchnią gruntu. Chodziło o zabezpieczeniem przed zawaleniem pod ciężarem opancerzonego pojazdu lub w wyniku wybuchu pocisku. Wydawałoby się zatem, że tunele powinny być dość wygodne, jednakże rzadko budowano aż tak obszerne tunele, jak podawała instrukcja.

Zastosowanie podziemnych tuneli.

W wielu miejscach chodniki w tunelach zwężały się. Tunele prowadziły do stanowisk strzeleckich, ukrytych za wysoką trawą lub pod korzeniami drzew. Z nich snajperzy razili nadchodzących żołnierzy amerykańskich. Niewielkie grupy, od dwóch do pięciu strzelców wyborowych, błyskawicznie przemieszczając się między tymi stanowiskami, mogły zadawać poważne straty nawet dużym oddziałom wroga. Tunel nie mógł biec w linii prostej, lecz musiał zaginać się co kilkadziesiąt centymetrów, co zabezpieczało przed odłamkami granatów. Co dwadzieścia, trzydzieści centymetrów wiercono otwory odwadniające, które miały zapobiegać zalaniu w czasie pory deszczowej. Co sto metrów budowano syfony, które wypełnione wodą bardzo skutecznie zatrzymywały gazy i dym, jaki Amerykanie wpuszczali do środka po wykryciu włazu. Tunele miały swoje tajemnice: w wielu z nich instalowano miny, które odpalano, gdy wrodzy żołnierze wchodzili do wnętrza. W wielu były tajne przejścia, pozwalające się dostawać do niższych poziomów. Najbardziej rozbudowane systemy miały co czterech poziomów. W tym labiryncie znajdowało się wszystko, co było konieczne do życia i działania partyzanckiego oddziału. Były tam przede wszystkim warsztaty, w których naprawiano lub produkowano broń, tam powstawały granaty z puszek po piwie miny w puszkach po konserwach, noże z aluminium, a nawet sandały z opon amerykańskich samochodów.

Życie kulturalne w obozie jenieckim.

Z czasem w obozie pojawiali się nowi jeńcy, a niektórych z nich zasiedziali już jeńcy znali z przeszłości. Nie brakowało także melomanów, którzy przez cały okres bytności w obozie nazbierali ogromną kolekcję płyt. Kiedy pochlania muzyka, rzeczywistość traci znaczenie. Wiosną 1943 roku Niemcy umożliwili jeńcom budowę obozowego teatru. Wystawiano tam nawet bardzo duże produkcje z mężczyznami w rolach kobiet. Teatr miał znaczenie terapeutyczne, a wyprawa do teatru była wielkim wydarzeniem. Ze skromnych racji żywnościowych więźniowie próbowali przyrządzić coś niezwykłego. Według Niemców teatr dawał jeńcom zajęcie I sprawiał, że nie myśleli o ucieczce., ale mylili się. Radość z obcowania z teatrem wcale nie sprawiała tego, że przestawano Myślec o wolności. Ucieczka nadal była marzeniem większości więźniów. Nie przyjmowali do wiadomości, ze stalag Luft3 jest ucieczkoodrporny. Wciąż podejmowano nowe próby, które z czasem stały się rodzajem sportu, utrzymującego ich w formie. Większość ucieczek nie miała szans powodzenia, gdyż strażnicy odkrywali je za każdym razem i wtedy jeńcy zrozumieli, że potrzebna jest organizacja. Jeden z więźniów próbował uciekać trzykrotnie i za karę wysłano go do stalagu Luft 3. Miał niezwykle poważanie u więźniów i przejął kontrolę nad wszystkimi organizowanymi ucieczkami.

Tagi: tunel, jeniec, praca

Mapa serwisu