Państwa trzeciego świata
Państwa trzeciego świata — w swej antykolonialnej, antyimperialistycznej polityce oraz w walce z próbami penetracji obcego kapitału —- cieszą się poparciem Związku Radzieckiego i całej wspólnoty państw socjalistycznych. Kraje socjalistyczne udzielają tym państwom pomocy gospodarczej, naukowo-technicznej i kadrowej. W swoich uczelniach kształcą fachowców niezbędnych rozwijającym się państwom. Istotne zmiany nastąpiły również wewnątrz samych krajów kapitalistycznych. Dzięki ofiarnej i bezkompromisowej walce z okupantem rozwinęły się, umocniły i zyskały ogromny autorytet partie komunistyczne, które stały się głównymi siłami politycznymi mas ludowych. W sytuacji wytworzonej po drugiej wojnie światowej, tak w wymiarze międzynarodowym, jak i wewnątrz poszczególnych państw kapitalistycznych, najbardziej wojownicze koła imperialistyczne poczuły się mocno zagrożone rozwojem sil postępowych oraz rysującą się perspektywą trudnego współzawodnictwa ze światem socjalistycznym. W obawie przed rosnącymi wpływami ruchu komunistycznego, w których masy ludowe widziały silę gwarantującą zorganizowanie nowego ładu społecznego i współżycia międzynarodowego — imperializm przystąpił do kontrofensywy. Rozpoczął w pierwszej kolejności nagonkę na Związek Radziecki, oskarżając go niesłusznie o chęć zawładnięcia całą Europą w drodze nowej wojny światowej.
Pierwsze wyzwanie
Pierwszym publicznym wyzwaniem, otwartym sygnałem do krucjaty antykomunistycznej zapoczątkowującej, tzw. „zimną wojnę" stało się przemówienie premiera Wielkiej Brytanii Churchilla, wygłoszone w Fulton zaledwie w osiem miesięcy po przyjęciu uchwał poczdamskich. We wrześniu 1946 r. amerykański sekretarz stanu Byrnes, podczas wystąpienia w Stuttgarcie w Niemczech Zachodnich, dal szowinistom niemieckim wyraźnie do zrozumienia, że o ile przyłączą się do krucjaty Stanów Zjednoczonych przeciwko Związkowi Radzieckiemu, mogą liczyć na rewizję politycznymi, aby został położony kres możliwości wzajemnych konfliktów na kontynencie, aby zostały ustalone zasady pokojowej współpracy. W czasie, który upłynął od zakończenia Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, a także od spotkania w Belgradzie przedstawicieli państw-uczestników KBWE nastąpiła aktywizacja stosunków i kontaktów politycznych, gospodarczych i innych miedzy państwami, które podpisały Akt Końcowy KBWE, postęp, który należy umacniać i rozszerzać.
AGRESYWNY CHARAKTER PAKTÓW MILITARNYCH PAŃSTW IMPERIALISTYCZNYCH
W wyniku drugiej wojny światowej nastąpiły istotne zmiany na politycznej mapie świata. Decydujący wkład Związku Radzieckiego w rozgromienie hitleryzmu przyniósł w efekcie ogromny wzrost autorytetu pierwszego w świecie państwa socjalistycznego. Szeroka fala sympatii dla Kraju Rad łączyła się z nadziejami narodów europejskich, iż zbudowany zostanie taki ład powojenny, który raz na zawsze przekreśli możliwość ponownego wtrącenia Europy w otchłań nowej wojny. Dzięki temu Związek Radziecki zyskał wielkie moralne i polityczne prawo do wypowiadania się w sprawie stosunków gwarantujących trwałość pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego. Kieska hitlerowskich Niemiec, faszystowskich Włoch i militarystycznej Japonii stanowiła dotkliwy cios dla imperializmu. W poważnym stopniu zmienił się bowiem polityczny i terytorialny układ sił w świecie na korzyść socjalizmu. Nastąpił proces rewolucyjnych przeobrażeń społecznych, który doprowadził do powstania nowych socjalistycznych państw w Europie.