ANZUS
ANZUS -- Pakt Wojskowy Pacyfiku — to polityczno-wojskowy blok Australii, Nowej Zelandii i Stanów Zjednoczonych. Skrócona nazwa paktu pochodzi od pierwszych liter angielskich nazw państw-sygnatariuszy (Australia, New Zealand, United States). Pakt podpisany został l września 1951 r. w San Francisco (USA) i wszedł w życie 29 kwietnia 1952 r. ANZUS — to jedno z ogniw w łańcuchu polityczno-wojskowych agresywnych bloków, zmontowanych w Azji i Basenie Oceanu Spokojnego po zakończeniu II wojny światowej. Z inicjatywą utworzenia bloku wystąpił rząd USA, który dążył do zorganizowania na wzór Paktu Północnoatlantyckiego (NATO) szerokiego sojuszu wojskowego państw południowo--wschodniej Azji i basenu Oceanu Spokojnego. Głównymi organami bloku są: Rada ANZUS, składająca się z ministrów spraw zagranicznych (lub ich zastępców) państw członkowskich — zebrania odbywają się raz do roku kolejno w USA, Nowej Zelandii i w Australii; Stały Komitet Koordynacyjny, w skład którego wchodzą wiceministrowie spraw zagranicznych — zbiera się „na narady specjalne" (jego siedzibą jest Waszyngton); Komitet Wojskowy, skupiający przedstawicieli sztabów wojskowych państw członkowskich bloku — zbiera się „zależnie od okoliczności".
OBRONNY UKŁAD WARSZAWSKI
Po zakończeniu wojny duże niebezpieczeństwo dla sprawy pokoju stanowiło odradzanie się militaryzmu w Niemczech Zachodnich. Dzięki bezpośredniemu poparciu USA i innych państw imperialistycznych, Niemcy Zachodnie przystąpiły do odbudowy przemysłu zbrojeniowego, do tworzenia nowej armii odwetowej. 20 września 1949 r. za zgodą mocarstw zachodnich nastąpiło w Bonn proklamowanie Republiki Federalnej Niemiec. W maju 1955 r. RFN stała się członkiem NATO. Reakcyjnej, agresywnej postawie państw imperialistycznych przeciwstawiła się pokojowa polityka zagraniczna ZSRR i innych krajów socjalistycznych, które walczyły o umocnienie pokoju, domagały się rozbrojenia, zakazu broni jądrowej, demaskowały rzeczywiste cele tworzonych bloków militarnych. Państwa socjalistyczne, dążąc do zapobieżenia niebezpiecznemu rozwojowi wydarzeń na arenie międzynarodowej, systematycznie i konsekwentnie walczyły o stworzenie systemu bezpieczeństwa zbiorowego. Szczególnej aktualności nabrał ten problem w 1954 r., kiedy to na Zachodzie trwały przygotowania do przyjęcia RFN do NATO. W lutym 1954 r. ZSRR zaproponował zawarcie układu o zbiorowym bezpieczeństwie w Europie. Mocarstwa zachodnie odrzucają jednak propozycję radziecką.
Marzec 1954
W marcu 1954 r. w nocie do mocarstw zachodnich Związek Radziecki wyraził gotowość ewentualnego przystąpienia ZSRR do paktu NATO. Odpowiedź była negatywna. W tej sytuacji rządy ZSRR, PRL i CSRS podejmują jeszcze jedną próbę osłabienia napięcia międzynarodowego. Zwracają się do wszystkich rządów państw europejskich oraz do rządu USA z propozycją niezwłocznego zwołania konferencji w celu omówienia problemu zawarcia ogólnoeuropejskiego układu bezpieczeństwa zbiorowego. Na konferencję, która odbyła się w dniach od 29 listopada do 2 grudnia 1954 r. w Moskwie, przybyły jedynie delegacje państw socjalistycznych. Taki rozwój sytuacji dyktował konieczność, w trybie przyspieszonym, przeciwstawienia agresywnym poczynaniom krajów kapitalistycznych zjednoczonej potęgi krajów socjalistycznych Europy, stworzenia niezawodnego systemu wspólnej obrony. W dniach od 11 do 14 maja 1955 r., a więc w sześć dni po ratyfikowaniu układów paryskich, odbyła się w Warszawie druga narada europejskich krajów socjalistycznych. Uczestnicy narady ocenili sytuację międzynarodową i działając w interesie utrzymania pokoju w Europie, powzięli decyzję zawarcia układu o przyjaźni, współpracy i pomocy wzajemnej, który wszedł do historii pod nazwą Układu Warszawskiego.